İnsan Yoksulluğu Endeksi Nedir?
Yoksulluk
çoğu zaman bir bölgenin ortalama gelirleri veya finansal kaynakları tarafından
ölçülürken, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) dünyanın farklı
bölgelerinde eksik olanlara dayanan bir ölçüm sistemi oluşturdu. Bu ölçüm, faizsiz KOSGEB kredisi HPI
olarak da adlandırılan İnsani Yoksulluk Endeksi olarak adlandırılır ve
gelişmekte olan ülkelerde ve daha yüksek gelirlilerde veri toplar, böylece
ihtiyaçların karşılaştırılması ve anlaşılması için bir temel sayısal ve
grafiksel olarak sunulabilir. İnsani Yoksulluk Endeksi'nde, kısa yaşam
beklentisi, düşük okuryazarlık oranları ve genel yaşam koşulları gibi faktörler
kaydedilmektedir.
Yoksulluk düzeylerini kayıt altına almak için yoksunluğun
kullanılması yoluyla, İnsan Yoksulluğu Endeksi, HPI-1 olarak kaydedilen
gelişmekte olan ülkelerden elde edilen verileri ve HPI-2 olarak gruplanan daha
yüksek kişi başına düşen gelir örneklerinden derlenmiştir. Birleşmiş Milletler
İnsani Gelişme Raporu 2009'da, 2007 yılı değerleri 182 ülke için HPI
sıralamasını içeriyordu. Örneğin, genel olarak ekonomik açıdan zor Avrupa
ülkeleri olarak görülen Arnavutluk - 4 - ve Bosna Hersek - 2.8 için endeks
dereceleri, Afganistan'ın --59.8- ve Nijer - 55.8'in sıralamalarından çarpıcı
şekilde daha düşük görünebilir. Ancak, bir bölgenin gıda üretmek ve yaşlılığa
ulaşmak için en temel kaynaklardan yoksun olduğu yerlerde, diğer bölgeler bol
miktarda gıdaya sahip olabilir, ancak diğer kaynaklarda veya fırsatlarda fakir
olabilir. Bu dengesizliklere bakmak, İnsan Yoksulluğu Endeksi ile
desteklenmektedir.
Bu endeksi derlerken çeşitli kategoriler kullanılmaktadır.
Ölçülen kategorilerden biri hayatta kalma veya gelişmekte olan bir ülkede 40
yaşından önce veya 60 yaşından önce yüksek gelirli bir alanda ölme
olasılığıdır. İkinci bir kategori, okuryazarlığı ve bilgiyi ya da bir
popülasyonda kimlerin ve ne kadarının eğitim olanaklarından dışlandığını ve
okuma ve yazma öğrenmeyi dikkate alır.
Genel yaşam
kalitesi ya da yaşam standardı, İnsan Yoksulluğu Endeksi'nin üçüncü görüşü
olup, HPI-1 ve HPI-2 ülkeleri için farklı ölçülmektedir. HPI-1 ülkeleri, temiz
ve güvenli suya erişim eksikliği ve düşük kilolu çocukların yüzdesiyle
değerlendirilirken, HPI-2 ülkeleri yoksulluk gelirlerinin altında yaşayan
bireylerin sayısıyla ölçülmektedir. Bu üçüncü kategori, kadınlara KOSGEB desteği
kaynaklara erişim eksikliği olarak özetlenebilir. HPI-2'nin ya da daha
gelişmiş ülkelerin dördüncü kategorisi, uzun vadeli işsizlik ve topluma katılma
fırsatlarının genel olarak yetersiz olmasıdır.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı kapsamında, bu
endeksler, yoksulluk, insanlar gruplarını dünya çapında farklı şekillerde
etkilediğinden değişebilir. UNDP web sitesi aracılığıyla çevrimiçi olarak
sunulan raporlar genellikle cinsiyet ve yaşla ilgili ayrı değişkenleri içerir
ve bunlar belirli bölgeleri veya endişeleri karşılaştırmalı olarak incelemek
için e-tablolar olarak sıralanabilir. İnsani Yoksulluk Endeksi'ne yönelik
ölçümler de, BM'nin yoksulluğu tüm yönleriyle tanımladığı gibi devam ediyor
olabilir. İnsan yoksulluğunu ölçmeye yönelik girişimler, ister BM aracılığıyla
isterse de verileri kullanan diğer uluslararası kuruluşlar aracılığıyla olsun,
ele alınması için daha fazla yetenekler getirebilir.
Yorumlar
Yorum Gönder